Upadłość konsumencka osoby fizycznej – jak ogłosić?

Upadłość konsumencka to popularne określenie dla zjawiska bankructwa osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Reguluje nią ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. z późniejszymi, ważnymi zmianami z 2015 r. oraz z zapowiedzią kolejnych, jakie mają być procedowane w 2019 r. Ostatnie ingerencje w nowym projekcie datowane są na 7.03.2019. Zatem na skierowanie nowelizacji do Sejmu trzeba będzie jeszcze trochę poczekać. Aktualne jeszcze zasady upadłości konsumenckiej sprecyzowane są w części trzeciej, w artykule 491 oraz kolejnych.

Dla kogo upadłość konsumencka?

Art. 10 prawa upadłościowego definiuje przesłanki, które miałyby stać się podstawą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej osoby fizycznej i tą podstawową przesłanką jest niewypłacalność. Oznacza to, że osoba, która regularnie spłaca swoje zobowiązania, nawet, gdyby chciała, nie może ogłosić upadłości oraz wobec niej nie może zostać wysunięte żądanie ogłoszenia bankructwa. Prawo upadłościowe definiuje okoliczności niewypłacalności, która zachodzi wtedy, gdy:

  • dany dłużnik utracił całkowicie zdolność do regulowania swoich zobowiązań finansowych
  • otoczenie dłużnika domniemywa, że utracił on zdolność regulowania swoich zobowiązań finansowych, ponieważ opóźnienia w ich spłacie przekroczyły 3 miesiące

Aby uznać dłużnika za niewypłacalnego nie ma znaczenia czy nie reguluje on wszystkich swoich zobowiązań, czy tylko jednego. Nie ma znaczenia również wartość zobowiązań nieregulowanych, czyli zadłużenie będące przesłanką do bankructwa może mieć stosunkowo niewielką wartość ( patrz: decyzja sądu). Niewypłacalność dłużnika musi mieć także charakter trwały, jeżeli w długim okresie czasu widać, że przerwy w spłacie są krótkotrwałe, nie można wobec niego zastosować upadłości konsumenckiej.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może zgłosić dłużnik, który:

  • jest osobą fizyczną
  • nie prowadzi działalności gospodarczej
  • nie jest wspólnikiem żadnej ze spółek
  • jest niewypłacalny
  • nie jest winny przyrostowi niewypłacalności
  • wykazał właściwą postawę podczas postępowania upadłościowego
  • w ostatnich 10 latach nie działał na szkodę wierzycieli
  • jeżeli nie umarzano mu wcześniej długu

Aktualnie i najczęściej upadłość konsumencką zgłaszają: byli już przedsiębiorcy, Frankowicze, współmałżonek dłużnika, poręczyciele, rolnicy, członkowie zarządów spółek z o.o.

O bankructwo w świetle prawa może wnioskować dłużnik posiadający nawet jednego wierzyciela. Wystarczy złożyć wniosek w sądzie rejonowym na podstawie art. 491/2 ustawy. Stosowny wniosek powinien zawierać:

  • dane osobowe
  • zestaw informacji o majątku dłużnika
  • uzasadnienie
  • listę wierzycieli
  • wierzytelności
  • wycenę składników majątku
  • listę zabezpieczeń obecnych w majątku dłużnika

O upadłości konsumenckiej decyduje sąd

Dłużnik składając formularz czeka na decyzję sądu, którą może być również oddalenie wniosku. Najczęściej podstawą do takiej decyzji są okoliczności, które sąd uzna za:

  • winę kategoryzowaną
  • działalność umyślną
  • rażące niedbalstwo
  • oraz gdy w okresie ostatnich 10 lat wobec dłużnika toczyło się już umorzone postępowanie upadłościowe

Wszystkie przyczyny, które może wziąć po uwagę sąd oddalając wniosek dłużnika wymienione są w ustawie, cały czas w tym samym artykule 491. Zanim złoży się wniosek do sądu warto zapoznać się ze szczegółami artykułu.

 Gdy sąd ogłosi upadłość konsumencką

Jeżeli sąd przychyli się do wniosku dłużnika i ogłosi upadłość konsumencką automatycznie zawiadamia o tym syndyka, izbę skarbową oraz oddział ZUS. W orzeczeniu upadłości sąd wskazuje syndyka oraz właściwego sędziego – komisarza, którzy przejmą dalsze kontakty z dłużnikiem. Jednocześnie sąd wzywa wszystkich wierzycieli do zgłoszenia swoich roszczeń, mają na to jeden miesiąc. Dla dłużnika ważną informacją będzie możliwość niejako zastępczego pokrycia kosztów postępowania sądowego przez Skarb Państwa.

Jak działa upadłość konsumencka?

Aby nadać bieg upadłości konsumenckiej oddłużającej osobę fizyczną konieczne jest wykonanie planu spłaty kolejnych wierzycieli. Dług względem nich może również zostać rozłożony na dogodne raty. Jeżeli w stosunku do dłużnika prowadzone były równolegle postępowania egzekucyjne, wszelkie inne działania windykacyjne czy przed sądowe, na mocy postanowienia o upadłości konsumenckiej muszą zostać umorzone a odsetki przestają być naliczane. Sąd może zadecydować również o umorzeniu kosztów egzekucji. Tym najbardziej pozytywnym skutkiem sądowej decyzji o upadłości konsumenckiej jest stworzenie płaszczyzny do zawarcia ugody pomiędzy dłużnikiem a jego wierzycielami. To sąd decyduje o kolejnych losach każdego z długów, włączając w to decyzję o umorzeniu w części lub nawet w całości zadłużenia. Jednocześnie cały majątek dłużnika stanowi źródło spłaty zadłużenia. Celem decyzji sądu jest proporcjonalne czy równe zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Dłużnik od momentu decyzji sądu, a właściwie od momentu wprowadzenia opisu majątku do wniosku o upadłość nie może już rozporządzać swoim majątkiem. To wyznaczony przez sąd syndyk dokonuje inwentaryzacji majątku i decyduje o jego losach. Ze swojego majątku dłużnik może korzystać wyłącznie do zaspokojenia codziennych potrzeb a wysokość tych potrzeb również wyznacza syndyk.

Dodaj komentarz